سرمقاله 1012

ج. اسلامی هنوز درک نکرده

که شرایط جنگی بر جهان حاکم شده

ایران در حال از سرگذراندن بزرگترین بحران اقتصادی پس از انقلاب ۵۷ است. البته بحران اقتصادی ایران با جنگ آغاز نشده است، اما جنگ، تشدید فشار اقتصادی آمریکا و بی عملی عمدی حاکمیت آن را وارد مرحله تازه‌ای کرده‌است. بهای دلار در هفته اخیر مرز ۲۰۰ هزارتومان را پشت سر گذاشت. بهای کالاهای اساسی و غیراساسی در چند ماهه اخیر از ۴ تا ۱۰ برابر افزایش یافته و تقریبا هر روز و هر هفته بیشتر می شود. وضع مسکن و اجاره بها به نقطه انفجاری رسیده است. با همه اینها، نیروهای عمده حاکمیت با تشکیل کابینه جنگی یا حداقل کابینه اقتصاد جنگ مخالفت می کنند. در کابینه جنگی کلیه امور نظامی و اقتصادی در یکجا تصمیم گیری می شود. در حالیکه در کابینه اقتصاد جنگ، امور نظامی در ارگان های مربوط به خود و امور اقتصادی در یک کمیته ویژه اقتصاد جنگ تصمیم گیری می شود. بحث ما در اینجا فعلا سر اقتصاد جنگ است که اگر برای آن تدبیری اندیشیده نشود کار یا به رفتن به سمت فراهم شدن شرایط جنگ داخلی کشیده می شود و یا به تشکیل همان کابینه جنگی مورد نظر ما برای جلوگیری از این سرنوشت.

اینکه با ایجاد کابینه یا کمیته اقتصاد جنگ مخالفت می شود قبل از هرچیز برآمده از یک راهبرد و نگاه به سیاست خارجی است. کابینه اقتصاد جنگ، اگر موفق باشد، نه فقط فشار بر معیشت مردم، بلکه کارایی فشار اقتصادی به‌عنوان اهرمی برای تحمیل ضرورت توافق با آمریکا را کاهش می‌دهد؛ و درست در همین نقطه است که مخالفت الیگارش‌های غرب‌گرا و نمایندگان سیاسی آنان در حاکمیت با چنین کابینه‌ای معنای سیاسی پیدا می‌کند. الیگارش های غربگرا و نمایندگان سیاسی آنها در حاکمیت، فشار اقتصادی را همچون ابزاری برای تحمیل ضرورت توافق با آمریکا می بینند و به همین دلیل دربرابر کاهش فشار به مردم، ایجاد کابینه جنگی یا اقتصاد جنگ مخالفت می کنند.

در این چارچوب، هر مرحله از وخامت اوضاع اقتصادی به شاهد تازه‌ای برای اثبات همین راهبرد تبدیل می‌شود. دلار افزایش می‌یابد. بدون توافق نمی‌توان ارزش پول را حفظ کرد. قیمت کالاها بالا می‌رود و تا تحریم وجود دارد گرانی ادامه خواهد داشت. سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد، بدون عادی‌سازی روابط خارجی سرمایه وارد کشور نمی‌شود. قدرت خرید مردم سقوط می‌کند. ادامه سیاست کنونی دیگر امکان‌پذیر نیست. بدین ترتیب بحران اقتصادی فقط یک مشکل اقتصادی باقی نمی‌ماند؛ به اهرم یک استدلال و راهبرد سیاسی تبدیل می‌شود. راهبردی که آینده طبقه حاکمه و الیگارش های غربگرا را در پیوند با غرب می بیند.

این راهبرد وضع ایران و جهان را وارونه می بیند و بیان می کند. درواقع اگر با بحرانی چند ماهه یا موقت روبرو بودیم که با یک توافق سیاسی به پایان می‌رسید – چنانکه راهبرد فشار به مردم برای تن دادن به تسلیم به شرایط غرب ادعا می کند- شاید می‌شد با سیاست‌های موقت از آن عبور کرد. اما اگر در نظر بگیریم که نه تنها ایران، بلکه جهان، وارد یک دوران بحران طولانی مشابه دهه ۳۰ سده گذشته میلادی شده که این بار برآمده از مقاومت سرسختانه غرب دربرابر افول هژمونی آن است، در اینصورت جنگ، آتش‌بس، تحریم، مذاکره و فشار اقتصادی و غیره شکل‌های مختلف یک منازعه طولانی است که برای مدت غیرقابل پیش بینی ادامه خواهد داشت و تسلیم ایران به شرایط آمریکا نیز این بحران را از نظر داخلی وخیم تر نیز می کند. .. ادامه

------------------------------------------------------------------------